پس نمازگذار مراد نماز مغرب و عشا است تقديم زمان ليل بر تسبيح به جهت اختصاص آنست بمزيت فضل چه قلب در اين وقت اجمع است از شواغل و به جهت ميلان نفس باستراحت عبادت در او اشق و اتعب و لهذا قال اللَّه تعالى إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَأَقْوَمُ قِيلًا و از ابن عباس مرويست كه مراد به * ( آناءِ اللَّيْلِ ) * جميع صلوة ليليه است از فرض و سنت * ( وَأَطْرافَ النَّهارِ ) * و در طرفهاى روز يعنى در وقت نماز صبح و ظهرين كه در طرف اول نصف اولست از نهار و در طرف اول نصف اخير روز و تكرار امر بصلاة صبح و مغرب جهت ارادهء اختصاص است بمزيت فضيلت و ذكر اطراف بلفظ جمع با آنكه مراد طرفين است به جهت امن از التباس است كقوله ظهر آن ما مثل ظهور الترسين يا آنكه مراد از آن امر است بصلاة ظهر كه آن در نهايت نصف اولست از نهار و بدايت نصف اخير و جمع او باعتبار نصفين است يا آنكه مراد نماز عصر باشد و جمعيت اطراف به جهت انساع زمانست و صحت اداى آن در هر جزئى از اجزاى آن زمان و ميتواند بود كه امر باشد بتطوع در اجزاى نهار حاصل كه نماز گذارد در اين اوقات * ( لَعَلَّكَ تَرْضى ) * شايد كه خوشنود كرده شوى و اين متعلقست بسبح يعنى در اوقات مذكوره به نماز قيام نماى بطمع اينكه حقتعالى تو را خوشنود گرداند بمثوبات جليله و حفص بر بناى فاعل خوانده يعنى تا خوشنود شود و خوشنودى در اصح اقوال بكرامتى باشد كه حق سبحانه به حضرت رسالت ( صل ) داده و آن شفاعت امت است و نكتهء وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى تقويت اينقول مىكند و جماعتى كه حمل تسبيح بر ظاهر خود ميكنند و ميگويند كه مراد مداومت است بر تسبيح و تحميد در عموم اوقات و بدانكه بنا بر تفسير اول كه قول اكثر و اشهر است آيه نص صريح است بسعهء وقت از براى صبح و ظهرين زيرا كه او سبحانه ذكر اواخر اوقات آن نموده و مراد بتوسعهء نماز صبح امتداد آنست از اول صبح تا قبل از طلوع آفتاب و بتوسعهء ظهرين امتداد آنها است از اول زوال تا قبل از غروب و اما امتداد عشائين و اتساع وقت آنها معلوم مىشود بصريح اناء الليل و ببايد دانست كه ظاهر اين آيه بلكه ظاهر اكثر روايات اهل بيت عليهم السلام اگر چه اقتضاى اشتراك ظهرين و عشائين مىكند از اول وقت تا آخر آن ليكن اجماع مقتضى اختصاص جزء اول و آخر وقت است به ظهر و مغرب و بعصر و عشا و ح واجب باشد جمع و توفيق به اينكه مراد باشتراك ما بعد اختصاص است چون ظهر و مغرب و بما قبل آن مانند عصر و عشا و اين بتقييد مطلق است بدليل اجماع و بروايت داود بن فرقد از صادق ( ع ) كه قال اذا زالت الشمس دخل وقت الظهر فاذا مضى قدر اربع ركعات دخل ظهر و العصر بالاشتراك حتى يبقى عن مغرب الشمس قدر اربع فيخرج وقت